الف) مقدمه:

عدد هفت عددی است که شاید مثل همه ی عدد های دیگر در نظر ما عادی جلوه کند اما نگرش ما وقتی متبلور می شود که خواص عدد هفت را بدانیم و ببینیم چه «هفت» هایی در زندگی ما وجود دارند و ما در گیر و دار زندگی ماشینی و با بی تفاوتی از کنار آن ها رد می شویم مثلا شاید جالب باشد که بدانیم، رنگین کمان دارای هفت رنگ است .عجایب جهان، هفت تا هستند.(که به عجایب هفت گانه معروفند ) یا در یونان باستان، اسطوره ای با نام هفت خدای، در ذهن مردم نقش بسته است، ویا شهر عشق، که دراشعار عطار آمده است، هفت شهر می باشد، سوره ی مبارکه حمد، که اوّلین سوره ی قرآن کریم است، هفت آیه دارد. آسمان دارای هفت طبقه است. بهشت وجهنم هر کدام دارای هفت طبقه و درجه هستند و طواف خانه خدا هفت دور است، موسیقی ایران و یونان هفت دستگاه داد، هفت نوع ساز بادی وجود دارد و علاوه بر این هفت نت موسیقی وجود دارد(دو، ر، می، فا، سل، لا، سی) و…

ب) تاریخچه:
در سال ۱۸۸۹ میلادی کتابی ار یک جهان گرد منتشر شد که، از جمله روش شمردن را در میان قبیله ای از تورس شرح داده است. اینها برای شمردن تنها از دو واژه استفاده می کردند: یک و دو. برای عدد سه می گفتند «دو و یک » برای چهار «دو و دو»، برای پنج «دو و دو یک » و برای شش «دو و دو و دو» ولی برای عددهای بزرگ تر از ۶، هر قدر بود، می گفتند «خیلی ». گرچه این آگاهی مربوط به پایان سده ی نوزدهم است ولی می تواند گواهی بر شیوه ی شمردن در آغاز شکل گیری مفهوم عدد در میان انسان های نخستین باشد. بعد ها که برای عددهای بزرگتر هم نامی در نظر گرفتند به احتمالی برای عدد «هفت» از همان واژه ی قبلی «خیلی» یا «بسیار» استفاده کردند. عدد هفت که سده های متوالی برای آنها نا شناخته بود، اندک اندک به صورت عددی مقدس در آمد. وقتی که مصری ها، بابلی ها و دیگر امت ها توانستند پنج سیاره ی نزدیک تر به خورشید را بشناسند، با اضافه کردن ماه و خورشید، به عدد هفت رسیدند و این بر تقدس عدد ۷ افزود وقتی در قصه های کهن تر، که تا زمان ما هم ادامه پیدا کرده است، صحبت از شهری می شود که هفت برج و هفت بارو داشت، به معنای آن است که این شهر برج و باروهای بسیار داشت. هفت آسمان و هفت دریا و هفت کشور، به معنای آسمان ها و کشور ها و دریاهای بزرگ است نه هفت آسمان و هفت دریا (نه کم و نه زیاد ). هنوز در زبان فارسی اندرز می دهند « هفت بار گز کن یک بار پارچه کن ». این جمله به معنای آن نیست که برای دقت کار و کم کردن اشتباه در اندازه گیری یا هر کار دیگری باید درست ۷ بار آزمایش کرد، نه شش یا هشت بار. در اینجا هم هفت به معنی «بسیار» است. عدد۱۳ هم چنین سرنوشتی دارد….

ب) هفت و…
نزد بسیاری از اقوام عهد باستان «هفت» عدد ویژه ای بود. در فلسفه و نجوم مصریان و بابلی ها، عدد هفت به عنوان مجموع هر دو زندگی، سه و چهار، جایگاه ویژه ای داشت.(پدر و مادر و فرزند؛ یعنی سه انسان، پایه و اساس زندگی هستند و عدد چهار مجموع چهار جهت آسمان و باد است.)
ایرانیان قدیم در آیین زرتشت، اهورامزدا را مظهر پاکی میدانستند و برای او هفت صفت را بر می شمردند و در مقابل او اهریمن را پدید آورنده ی پلیدیها می دانستند و می گفتند در پیرامون اهورامزدا فرشتگانی هستند که مظاهر صفات حسنه هستند و برای احترام به آن ها که اول هرکدامشان سین بود هنگام سال تحویل سفره می گستراندند و هفت قسم خوراکی که نام هریک با سین شروع می شود: سیر، سرکه، سیب، سماق، سمنو، سنجد، سکه، و سبزی را سر سفره می گذاردند که به سفره ی هفت سین معروف بود.
برای فیلسوف و ریاضیدان یونانی«فیثاغورث» نیز عدد هفت، مفهموم ویژه ی خود را داشت که از مجموع دو عدد سه و چهار تشکیل می شود: مثلث و مربع نزد ریاضیدانان عهد باستان اشکال هندسی کامل محسوب می شدند، از این رو عدد هفت به عنوان مجموع سه و چهار برای آن ها عدد مقدسی بود. علاوه بر این در یونان هر هفت سیاره را خدایی میدانستند : سلن، هیلیوس،آرس،هرمس، زئوس، آفرودیت و کرونوس.
یهودیان قدیم نیز برای عدد هفت معنای ویژه ای قایل بودند. در کتاب اول عهد عتیق (تورات) آمده است که خداوند جهان را در شش روز خلق کرد، در روز هفتم خالق به استراحت پرداخت. موسی در ده فرمان خود از پیروانش می خواهد که این روز آرامش را مقدس بدارند(روز شنبه و روز تعطیل یهودیان). علاوه بر این در آن کتاب مقدس هفت با عنوان عدد تام و کامل نیز استعمال شده است. از آن زمان عدد هفت نزد یهودیان و بعد ها نیز نزد مسیحیان که عهد عتیق را قبول کردند، به عنوان عددی مقدس محسوب می شد.
به این ترتیب بود که از دوران باستان هفتگانه های بیشماری تشکیل شدند: یونانیان باستان همه ساله هفت تن از بهترین هنرپیشگان نقش های سنگین و غمناک و نقش های طنز و کمدی را انتخاب میکردند. آن ها مانند رومی های باستان به هفت هنر احترام میگذاشتند. روم بر روی هفت تپه بنا شده بود. در تعلیمات کلیسای کاتولیک هفت گناه کبیره(غرور، آزمندی، بی عفتی، حسد، افراط، خشم و کاهلی) و هفت پیمان مقدس(غسل تعمید، تسلیم و تصدیق، تقدیس و بلوغ، ازدواج، استغفار و توبه، غسل قبل از مرگ با روغن مقدس، در آمدن به لباس روحانیون مسیحی) وجود دارد. برای پیروان محمد(ص) آخرین مکان عروج، آسمان هفتم محسوب می شود. در بیست و هفتم ژوئن هر سال، روز «هفت انسان خوابیده » مسیحیان یاد آن هفت برادری را که در سال ۲۵۱ بعد از میلاد، برای عقیده و ایمان خود، زنده زنده لای دیوار نهاده شده و شهید شدند، گرامی می دارند؛ مردم عامه می گویند که اگر در این روز باران ببارد، به مدت هفت هفته بعد از آن هوا بد خواهد بود، آن گاه انسان باید هفت وسیله ی مورد نیازش را بسته بندی کند و با چکمه های هفت فرسخی خود به آن دورها سفر کند. صور فلکی خوشه ی پروین یا ثریا به عنوان «هفت ستاره» معروف است، در حالی که حتی با چشم های غیر مسلح میتوان در این صورت فلکی تا یازده ستاره را دید.

عرفای بزرگ عشق و وصال را در هفت مرحله و هفت وادی نشان داده اند و فاصله ی بین هستی و تباهی را پنچ مرحله دانسته اند.

در افسانه ها نیز با هفت سحر آمیز برخورد می کنیم: سوار ریش آبی هفت همسر داشت، سفید برفی با هفت کوتوله پشت هفت کوه زندگی می گرد و افسانه ی اژدهای هفت سر…
علاوه بر این می توان به هقت اقلیم، هفت اورنگ، هفت دفتر شاهنامه، هفت پیکر، هفت هیکل، هفت گناه کبیره، هفت خان رستم، هفت الوان، هفت گنج، هفت رکن نماز،هفت تحلیل و هفت طواف (در اعمال حج)، هفت قبله(مکه، مدینه،نجف،کربلا،کاظمین،سا مرا،مشهد) و… اشاره کرد و به این ترتیب بود که تعداد بیشماری هفتگانه در دنیا بوجود آمد و به عدد هفت تقدس خاصی بخشید.

منابع:
۱) هفت در قلمرو تمدن و فرهنگ بشری/زهره والی-تهران:اساطیر، ۱۳۷۹.
۲) هفت در قلمرو فرهنگ جهان/موید شریف محلاتی، سال ۱۳۳۷.
۳) سرگذشت ریاضیات/ پرویز شهریاری_تهران: نشر مهاجر، ۱۳۷۹.
۴) دهکده ی ریاضی(گاهنامه)/شماره ی اول_مهرماه ۸۱.

پاییزم! میریزم، رو به تاراجم...
عاشق که باشی قلب سرخت، آبی دریا میشود و افق نیلگون نگاهت سرخ..!

Think Smart ... Live SmarT
Copyright © Mr.Digital 2010
قوانین کلی انجمن / Mr.Digital's Deviantart

نقش جادویی عدد هفت
...
اگر اصول عقاید حلول روح این طور نشان داد که 7 مرحله از تکامل وجود دارد، این
نیز حقیقت دارد که بودیست ها ایده تکامل 7 مرحله ای روح را از آریایی های هند
گرفته اند نه از مصریان که با 7 داستان و 7 چتر به تمثیل در آمده و به تدریج به
طرف بالای در بتکده ها تنزل یافته است .
در پرستش اعجاب برانگیز میترا ، 7 دروازه ، 7 محراب و 7 اعجاب وجود داشته .
روحانیون بیشتر ملیت های شرقی به 7 رتبه تقسیم می شدند . در معابد 7 گام
تا به محراب بر می داشتند. شمع ها در شمعدان های 7 شاخه روشن می شد.
لژهای فراماسونی متعددی تا به امروز 7 و14 پله داشتند.
7 کره سیاره ای به عنوان الگویی برای تقسیمات ایالتی و سازمان ها استفاده
می شد. چین به 7 استان و ایران باستان به 7 ساتراپ تقسیم شده بود.
بنابر افسانه های عرب 7 فرشته خورشید را با یخ و برف خنک می کنند، در غیر
این صورت زمین سوخته و ذغال می شود . 7000 فرشته هر روز باد آورده و باعث
حرکت خورشید می شوند. قدیمی ترین رودخانه های شرق یعنی گنگ و نیل هر
یک 7 مصب داشتند. شرق در عهد عتیق 7 رودخانه اصلی داشته . 7 خزانه
مشهور ، 7 شهر پر از طلا ، عجایب هفتگانه جهان و غیره ... که هر یک به نوبه
خود باعث می شود که عدد 7 نقش برجسته ای در معماری معابد و کاخ ها
داشته باشد . بتکده مشهور چورینگهام بوسیله 7 دیوار مربع شکل احاطه شده،
در 7 رنگ مختلف رنگ شده و در میانه هر دیوار یک هرم 7 طبقه تعبیه شده است.
مانند روزهای پیش از طوفان نوح در معبد بوریپا که حالا بوریس میناد نامیده
می شود 7 صحنه وجود داشته ، نماد 7 دایره متمرکز از 7 کره که از کاشی و فلز
ساخته شده بود و به رنگ سیاره حاکم از کره ای که نماینده آن بود پاسخ می
داد. نه تنها مسیحیت قدیم بلکه مسیحیت جدید نیز عدد7 را حفظ کرده .
در موارد نجومی و مذهبی از کفار رومی شروع می کنیم که هفته را به 7 روز
تقسیم کرده و 7 روز را بسیار مقدس می دانستند، سات یا ساندی روز ژوپیتر ،
که تمامی ملل مسیحی بخصوص پروتستان ها آن را پاس می داشتند .
اگر به ما گفته شده که این سنت از بت پرست های روم نبوده بلکه از موحدین
یهودی بوده پس چرا شنبه یا روز سبت بجای یکشنبه مقدس شناخته نشده
است؟ اگر در رامایانا 7 حیاط در اقامتگاه شاه های هندی ذکر شده و7 دروازه
عموما به معابد مشهور و شهرهای قدیمی راهنما می شوند پس چرا فریسلندی
ها در قرن دهم از دوره مسیحی به عدد 7 در تقسیم استان هایشان چسبیدند
و اصرار بر پرداخت 7 فینیک در اعانه کردند؟ روم مقدس و امپراطوری مسیحی در
کنترل 7 نفر بوده . مجارها تحت رهبری 7 دوک مهاجرت کردند و 7 شهر یافتند که
امروزه ترانسیلوانیا خوانده می شود. اگر روم مشرک در 7 تپه ساخته شده ،
کنستانتینوپل نیز 7 نام داشت : بیزانتین ، آنتونیا، روم جدید ، شهر کنسانتین ،
جداکننده جهان ،خزانه اسلام ، استانبول و همینطور شهر 7 تپه و 7 برج نیز
خوانده می شد که توسط مسلمان ها 7 بار در 7 هفته محاصره شده و توسط
سلطان هفتم عثمانی تسخیر شد. در باورهای مردم شرق 7 کره سیاره ای
بوسیله 7 حلقه ، در هفت قسمت از بدن زنان نشان داده می شود: سر، گردن ،
دست ها ، پاها ، گوش ها ، در دماغ ، اطراف کمر و این 7 حلقه یا دایره تا به
امروز از طرف خواستگار به عروس داده می شود . زیبایی زن در ترانه های
فارسی در 7 جذابیت اوست. 7 سیاره همیشه در مسافتی مساوی از هم قرار
دارند و در همان مسیر می چرخند. از این رو عقیده هماهنگی ابدی کیهانی پدید
می آید . در این رابطه عدد 7 مقدس می شود و همیشه اهمیت خود را برای
ستاره شناسان حفظ می کند. فیثاغورثی ها 7 را به عنوان تصویر و الگوی نظم
الهی و هماهنگی طبیعت می شناختند. این عددی بود که دو بار حاوی عدد
مقدس 3 برای تثلیث بود که به آن 1 یا جهان الهی اضافه می شد. از آن جا که
هماهنگی طبیعت در صفحه کلید فضا میان 7 سیاره صدا می دهد ، پس
هماهنگی 7 صدای قابل شنیدن در طرح ساده تری بین مقیاس موسیقیایی
7 صدا رخ می دهد . عدد 7 به طورنمادین به وحدت الوهیت با جهان اشاره می
کند این ایده فیثاغورثی بوسیله مسیحیان بخصوص در قرون وسطی به کار رفته
که عدد 7 را در معماری مقدس بکار می بردند . برای مثال کلیسای مشهور کلن
این عدد را درتمام جزییات نشان می دهد. اهمیت این عدد جادویی در جهان
تفکر و فلسفه کمترنیست : یونانی ها 7 حکیم داشتند ، مسیحیان قرون وسطی
7 هنر آزاد( گرامر ، علم معانی ، دیالکتیک ، جبر ، هندسه ، موسیقی و نجوم ) .
در اسلام شیخ الاسلام برای سخنرانی های مهم 7 تن از علما را دعوت می کرد
. در قرون وسطی باید سوگند در برابر 7 شاهد خورده می شد و به کسی که
سوگند برای او خورد ه می شد 7 بار خون می پاشیدند.
اشیا مقدس با طلا و نقره ساخته شده و 7 بار تطهیر می شدند . دادگاه های
قدیم آلمان با 7 درخت طراحی می شد که زیر آن ها جایگاه ژوری بود . مجرمین
7 بار به تنبیه تهدید می شدند و پاداش 7 گانه ای قول داده می شد. هر کسی از
اهمیت خاص 7 پسر در غرب آگاه است . تمام شخصیت های اسطوره ای
عموما" 7 پسر داشتند . در آلمان شاه و امپراطور نمی توانست از پدر خواندگی
پسر هفتم سر باز زند حتی اگر او یک گدا بود. در شرق برای یک مباحثه یا امضا
پیمان صلح طرفین 7 یا 49 ( 7 x 7) هدیه مبادله می کنند.
برای ذکر تمامی مواردی که شامل این عدد اسطوره ای می شود کتابخانه ای
لازم است . ما به ذکر چند مورد دیگر از قلمرو شیطانی اکتفا می کنیم .
بنا به روحانیون مسیحی قدیم قرار داد با شیطان باید 7 بند داشت برای 7 سال
منعقد می شد و 7 بار توسط طرف قرارداد امضا می شد . تمامی نوشیدنی های
جادویی که به وسیله شمن ها تهیه می شد از 7 گیاه گرفته می شد. جنگ
های اسطوره ای 7 سال و 7 ماه و 7 روز طول میکشیدند و قهرمان های در نبرد به
عدد ، 7 و 70 و 700 و 7000 و 700000 بودند. پرنسس داستان کوتوله ها 7 سال
در احاطه طلسم بود .
باستانیان قالب انسان رابه7 بخش یعنی سر، سینه ، شکم ، دو دست و دو پا
تقسیم می کردندو زندگی انسان به 7 دوره تقسیم می شد. کودک در 7 ماهگی
شروع به دندان در آوردن می کند ، در چهارده ماهگی می نشیند ، در بیست و
یک ماهگی راه می رود ، در بیست وهشت ماهگی حرف می زند . بعد از سی و
پنج ماه دیگر شیر نمی خورد . در چهارده سالگی شکل می گیرد ، در بیست و
یک سالگی رشدش متوقف می شود . رشد متوسط انسان پیش از انحطاط تا
7 پا بوده از اینرو قوانین قدیم غرب دیوارهای باغ ها را 7 پا مشخص کرده .
تحصیل پسرها در اسپارت و ایران قدیم از 7 سالگی شروع می شد. در مذهب
مسیحیت ، روم کاتولیک و یونانیها کودک برای جرم تا هفت سالگی مسئولیتی
ندارد. عدد هفت نقش مهمی برای آریایی های هند داشت 7 حکیم ، 7 ریشی ،
7 لوکا ، 7 جهان ، 7 شهر مقدس ، 7 جزیره مقدس ، 7 دریای مقدس ، 7 کویر و
7 درخت و غیره... .